Πιστωτικές, Χρεωστικές, Προπληρωμένες Κάρτες

Η κάρτα είναι ένας από τους γρηγορότερους και πιο ευέλικτους τρόπους διαχείρισης ενός τραπεζικού λογαριασμού. Μας επιτρέπει να καταθέσουμε χρήματα μέσω του αυτόματου μηχανήματος της τράπεζας, να κάνουμε ανάληψη και να πληρώσουμε για αγαθά ή υπηρεσίες.

Η πληρωμή με κάρτες μπορεί να επιφέρει και κάποια πλεονεκτήματα, τα οποία κοινοποιούν κατά καιρούς οι τράπεζες, η κάθε μια για τα δικά της προϊόντα φυσικά. Κάποιες από αυτές τις προσφορές φτάνουν μέχρι και την επιστροφή μετρητών στον λογαριασμό του ιδιοκτήτη της κάρτας ή σε ένα σύστημα συλλογής βαθμών, το οποίο επιστρέφει δώρα, είτε ακόμα κάποιες προσφορές για μειωμένες τιμές με την πληρωμή με κάρτα.

Επίσης, κάρτες συνήθως συνοδεύονται από κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες, οι οποίες μπορεί να μας φανούν χρήσιμες, εάν για παράδειγμα αγοράσουμε κάτι και δεν το παραλάβουμε.

Όλες οι κάρτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πραγματοποίηση αγορών αγαθών και υπηρεσιών ή για την πληρωμή λογαριασμών/ οφειλών (π.χ. ένδυση, υπόδηση, διαδικτυακές αγορές, κ.λπ.) χωρίς τη χρήση μετρητών, ονομάζονται κάρτες πληρωμών.

Ανάλογα με τα ειδικότερα χαρακτηριστικά τους πρόκειται για:

  • χρεωστικές (debit),
  • πιστωτικές (credit), ή
  • προπληρωμένες (prepaid) κάρτες πληρωμών.

Ανάλογα με το διεθνές σχήμα, μπορεί να είναι κάρτα πληρωμών VISA, MasterCard, American Express, Diners, κ.λπ. και γίνεται, αποδεκτή από την επιχείρηση που δέχεται κάρτες πληρωμών με το συγκεκριμένο σήμα. Οι κάρτες πληρωμών εκδίδονται από τράπεζες ή άλλους αδειοδοτημένους προς τον σκοπό αυτό φορείς του χρηματοπιστωτικού συστήματος, όπως τα ιδρύματα πληρωμών και τα ιδρύματα έκδοσης ηλεκτρονικού χρήματος.

Φυσικά κάθε εταιρεία που εκδίδει κάρτες έχει τη δική της πολιτική, η οποία μας κοινοποιείται μέσω της τράπεζας ή άλλου οργανισμού από τον οποίο ζητούμε την έκδοση. Πριν αποφασίσουμε λοιπόν πια κάρτα θέλουμε, διαβάζουμε προσεκτικά τους όρους και τις προϋποθέσεις, καθώς και το τι προσφέρει σε θέματα ασφάλεια συναλλαγών.

Η ανάληψη μετρητών από κάρτες πληρωμών συνήθως επιτρέπεται, με διαφορετικά κάθε φορά χαρακτηριστικά και χρεώσεις του κατόχου, ανάλογα με:

  • τον τύπο της κάρτας (χρεωστική, πιστωτική ή προπληρωμένη),
  • τους όρους της σύμβασης που διέπουν τη χρήση της, και
  • τη χρήση ΑΤΜ ίδιας ή διαφορετικής τράπεζας από την τράπεζα έκδοσης της κάρτας.

ΝΑΙ. Οι πιστωτικές, χρεωστικές και προπληρωμένες κάρτες μπορούν να χρησιμοποιούνται κανονικά για αγορές και πληρωμές υποχρεώσεων εντός και εκτός της χώρας έκδοσης τους, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική ρήτρα πάνω στο συμβόλαιο. Τόσο εντός όσο και εκτός ισχύουν οι περιορισμοί οι και τα όρια αναλήψεων και πληρωμών, τα οποία τίθενται κατά την έκδοση της κάρτας σε συνεννόηση με την τράπεζα.

Ναι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια κάρτα πληρωμών για αγορές από το διαδίκτυο, όμως είναι πιο ασφαλές για τον σκοπό αυτό να χρησιμοποιείται μια χρεωστική κάρτα, η οποία συνήθως θα έχει μηδενικό υπόλοιπο, ώστε να έχουμε περισσότερη ασφάλεια. Οι τράπεζες διαθέτουν ειδικά για το σκοπό αυτό κάρτες internet, οι οποίες θεωρούνται πιο ασφαλείς για τις συναλλαγές αυτές, παρόλο που κατά βάση λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούν όλες οι υπόλοιπες κάρτες. Είναι λοιπόν πιο ασφαλές να διατηρούμε μια κάρτα internet στην οποία να μεταφέρουμε το ποσό που χρειαζόμαστε για τη συναλλαγή μας και μόνο και όταν δεν την χρησιμοποιούμε να έχει μηδενικό υπόλοιπο.

Οι τράπεζες και οι άλλοι φορείς που μπορούν να μας προμηθεύσουν με κάρτες έχουν συχνά διάφορα προϊόντα, τα οποία απευθύνονται σε μαθητές, στρατιώτες, φοιτητές. Το πιο σημαντικό στοιχείο που θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι ο τρόπος με τον οποίο θα τροφοδοτείται η κάρτα με χρήματα, αφού οι κάρτες, εκτός από τις πιστωτικές, μας επιτρέπουν να χρησιμοποιήσουμε τα χρήματα που έχουμε καταθέσει στον συνδεδεμένο λογαριασμό, εμείς ή οι γονείς μας.

Ουσιαστικά η διαφοροποίηση των «εξειδικευμένων» αυτών καρτών είναι κάποιες προσφορές που μπορεί να έχουν, ανάλογα με την ηλικία στην οποία απευθύνονται. Άρα η διαδικασία για επιλογή κάρτας συνεχίζει να είναι μια διαδικασία έρευνας αγοράς και σύγκρισης, ώστε να εντοπίσουμε το πιο κατάλληλο για εμάς προϊόν.

Είναι λογικό κάρτες οι οποίες απευθύνονται σε μαθητές να προσφέρουν πιο ενδιαφέρουσες προσφορές σε μαθητές, από μια κάρτα για φοιτητές ή μια κανονική κάρτα.

Για μαθητές, στρατιώτες και φοιτητές οι πιστωτικές κάρτες δεν είναι απαραίτητες, δεδομένου ότι δεν εργάζονται και δεν έχουν δικό τους σταθερό εισόδημα, το οποίο να μπορεί να εξοφλεί τα ποσά που πιθανών να χρησιμοποιήσουν, πέραν των πραγματικών τους καταθέσεων.

Μια πιστωτική κάρτα εξυπακούει καλή διαχείριση, ώστε να μην γίνεται αλόγιστη σπατάλη χρήματος, το οποίο ουσιαστικά δανειζόμαστε από την τράπεζα και πρέπει να το επιστρέψουμε.

Επίσης, πρέπει να έχουμε υπόψη ότι ο τόκος των πιστωτικών καρτών είναι ψηλός και σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής, αυτός μπορεί να ανέβει και σε διψήφιο νούμερο, δηλαδή πέραν του 10%. Επίσης, η κεφαλαιοποίηση του τόκου στις κάρτες αυτές γίνεται σε μηνιαία βάση, άρα το οφειλόμενο ποσό μεγαλώνει με μεγάλους ρυθμούς, εάν δεν το ελέγξουμε.

Οι χρεωστικές κάρτες είναι ουσιαστικά απλές στη λειτουργία και χρήση τους, αφού μας επιτρέπουν ανάληψη στη βάση συγκεκριμένου ορίου (ημέρας ή μήνα), πάντοτε στα πλαίσια των χρημάτων που εμείς έχουμε αποταμιεύσει/καταθέσει στο λογαριασμό με τον οποίο συνδέεται.

Η πιστωτική κάρτα είναι πιο περίπλοκη στη χρήση της. Μπορεί να έχει όριο, όμως δεν περιορίζεται στο ποσό που εμείς έχουμε καταθέσει/αποταμιεύσει στον συνδεδεμένο λογαριασμό όψεως, αλλά μας επιτρέπει ανάληψη πέραν τους ποσού αυτού, στη βάση της συμφωνίας που έχουμε κάνει με την τράπεζα. Δηλαδή μας επιτρέπει υπερανάληψη. Το ποσό υπερανάληψης υπόκειται κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις αποπληρωμής, ανάλογα με την τράπεζα και την πολιτική της, την οποία μας κοινοποιεί κατά την υπογραφή ανοίγματος λογαριασμού. Υπάρχει επιτόκιο, καθώς και τόκος υπερημερίας, τα οποία ουσιαστικά μεταφράζονται σε χρήμα το οποίο θα πληρώσουμε στην τράπεζα για το «δάνειο» που μας κάνει. Οι πιστωτικές κάρτες δεν είναι ουσιαστικά εργαλείο συνδιαλλαγής με τις τράπεζες που χρειάζονται μαθητές ή φοιτητές.

Σε περίπτωση απώλειας μια κάρτας πρέπει να ειδοποιήσουμε αμέσως την τράπεζα μας, ώστε να διασφαλίσουμε την απώλεια οποιουδήποτε ποσού από τα χρήματα μας. Αυτό συμβαίνει επειδή από τη στιγμή που ενημερώνουμε την τράπεζα, αυτή δεν μας θεωρεί υπεύθυνους για χρήση της κάρτας. Εάν καθυστερήσουμε, η τράπεζα δεν φέρει ευθύνη για τις πληρωμές που έγιναν πριν την ειδοποίηση της, με αποτέλεσμα τη δημιουργία κόστους για εμάς.

Ο μυστικός κωδικός της κάρτας μας πρέπει να αλλάζει τακτικά και ιδιαίτερα κατά την πρώτη χρήση της. Σε καμία περίπτωση δεν φυλάμε την κάρτα και τον κωδικό της στο ίδιο σημείο, αφού αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην περίπτωση απώλειας των δυο μαζί. Επίσης, κατά την χρήση της κάρτας σε καταστήματα ή στις μηχανές ανάληψης χρημάτων (ΑΤΜ) πάντα καλύπτουμε το πληκτρολόγιο ώστε να μην φαίνεται ο κωδικός μας κατά την πληκτρολόγηση. Με την ίδια λογική αλλάζουμε τους κωδικούς της ηλεκτρονικής τραπεζικής, ενώ παράλληλα αξιοποιούμε και άλλα εργαλεία που πιθανών να μας παρέχει η τράπεζα μας, για τη χρήση χρημάτων μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής, όπως για παράδειγμα η χρήση της υπηρεσίας αποστολής κωδικού στο κινητό για μεταφορά χρημάτων.

Τόκος υπερημερίας είναι ο επιπλέον τόκος που θα χρειαστεί να καταβάλλει ο δανειολήπτης πέραν του αναμενόμενου, επειδή καθυστέρησε να πληρώσει τη δόση του. Το «πρόστιμο» αυτό προκύπτει μόνο εάν υπάρξει καθυστερημένη δόση.

Επιτόκιο υπερημερίας είναι ένα ποσοστό επί ενός ποσού που έχω δανειστεί, το οποίο ισχύει μόνο σε περίπτωση που έχω καθυστερήσει να πληρώσω τις δόσεις του δανείου μου.

Αν για παράδειγμα έχουμε πάρει ένα δάνειο με επιτόκιο 5%, και καθυστερούμε να πληρώσουμε τη σχετική δόση, τότε θα “ενεργοποιηθεί” το επιτόκιο υπερημερίας το οποίο θα ανεβάσει το επιτόκιο μας από 5% σε 7% ή και περισσότερο, ανάλογα με την περίπτωση και τους σχετικούς όρους της συμφωνίας μας με την τράπεζα.